Załącznik 
							do uchwały nr XX/376/07
							Rady Miasta Katowice 
							z dnia 20 grudnia 2007r.

Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 
na 2008 rok.

Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2008 rok wynika z „Miejskiej strategii rozwiązywania problemów społecznych” przyjętej uchwałą 
nr XXXIII/673/04 Rady Miasta Katowice z dnia 22 listopada 2004r., zmienionej uchwałą 
nr XLIX/1025/05 Rady Miasta Katowice dnia 7 listopada 2005r. i uchwałą nr  LX/1374/06 
z dnia 29 maja 2006r. oraz jest współrealizowany z Miejskim Programem Przeciwdziałania Narkomanii na 2008 rok.

I. Opis sytuacji.

1.	Diagnoza problemów alkoholowych w Katowicach.

Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2008 rok opiera się na badaniach socjologicznych:
a) 	raport „Atlas problemów alkoholowych miasta Katowice”, opracowany na podstawie badań ankietowych przeprowadzonych na reprezentatywnej grupie młodzieży szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz dokumentacji z różnych instytucji zajmujących się rozwiązywaniem problemów alkoholowych - Miejskiej Izby Wytrzeźwień, placówek leczenia odwykowego, szpitali, Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, Policji, Prokuratury, Kolegium ds. Wykroczeń oraz Sądu Rejonowego. 
Umieszczenie zebranych danych na planie ulicowym miasta zobrazowało zagrożenia 
w poszczególnych dzielnicach miasta. Do najbardziej zagrożonych, patrząc poprzez pryzmat uwzględnionych w badaniu wielorakich czynników dezorganizacji społecznej, dzielnic zaliczamy: Śródmieście, Załęże, Osiedle Tysiąclecia, Szopienice oraz Osiedle Odrodzenia, 
b) 	raport „Problemy społeczne środowiska uczniów szkół miasta Katowice”, zawierający wyniki badań dotyczących m.in. używania środków psychoaktywnych, wykazał 
że dzielnice, w których najwięcej (procentowo) uczniów zażywa środki odurzające to: Osiedle Tysiąclecia, Zawodzie, Szopienice, Dąbrówka Mała, Brynów, Bogucice, Załęże, Centrum,
c) 	raport PBS pt. „Wzorce konsumpcji alkoholu w Katowicach – badania przeprowadzone 
w grudniu 2005r.”, który wykazał m.in. że:
•	Mieszkańcy Katowic nieznacznie rzadziej niż ogół Polaków wymieniają alkoholizm jako najważniejszy problem w skali lokalnej (8% w porównaniu z 10%). Nieznacznie rzadziej niż ogół Polaków (5%) mieszkańcy Katowic wskazują również picie alkoholu przez młodzież jako najistotniejszy problem w ich regionie (2%),
•	Średnio każdy mieszkaniec Katowic wypija 4,65 litra stuprocentowego alkoholu (statystyczny Polak: 4,31 l), przy czym mieszkańcy Katowic piją więcej piwa (2,28 vs 1,92 l), zaś w identycznych ilościach jak Polacy piją napoje spirytusowe (po 2 l) 
i wino (0,38 vs 0,37). W Katowicach mężczyźni piją ponad czterokrotnie więcej alkoholu niż kobiety, w Polsce różnica ta jest trzykrotna. Najwięcej wypijają bezrobotni mężczyźni (19 l.), 
•	Wśród katowiczan najpopularniejsze jest zarówno piwo (w ciągu ostatniego roku przynajmniej raz piło go 72% badanych), jak i wino (71%), mniej popularne są napoje spirytusowe (59%), 
•	38% mieszkańców Katowic pierwszy raz wypiło alkohol przed 18 rokiem życia (wśród najmłodszych – niemal ¾ respondentów), przy czym wraz z wiekiem maleją odsetki respondentów, którzy inicjację alkoholową odbyli przed osiągnięciem pełnoletniości. Podobna zależność jest obserwowana również w Polsce.

2.	Zasoby lokalne: instytucje, organizacje i grupy środowiskowe zajmujące się profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych.

a)	Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych:
•	pełni funkcję doradczą i opiniującą przy konstruowaniu i realizacji Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
•	rozpatruje wnioski o dotacje dla podmiotów realizujących ww. Program, 
•	opiniuje akty prawne dotyczące problematyki alkoholowej w mieście, 
•	opiniuje wnioski o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych pod względem zgodności z uchwałami Rady Miasta Katowice, które określają warunki lokalizacji i limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych,
•	podejmuje działania zmierzające do poddania się leczeniu odwykowemu osób uzależnionych od alkoholu,
•	prowadzi kontrole punktów sprzedaży napojów alkoholowych w zakresie przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży.

Członkom Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych przysługuje wynagrodzenie za udział w każdym posiedzeniu Komisji, w wysokości 10% minimalnego wynagrodzenia ogłaszanego w Dzienniku Ustaw.

b)	placówki oświatowo-wychowawcze, przedszkola, szkoły, domy dziecka, poradnie psychologiczno – pedagogiczne: prowadzą profilaktyczną działalność informacyjną 
i edukacyjną dla dzieci i młodzieży,

c)	placówki terapii odwykowej: Odział Leczenia Alkoholowych Zespołów Abstynencyjnych, Oddział Terapii Uzależnienia od Alkoholu, Oddział Dzienny Terapii Uzależnienia od Alkoholu oraz Poradnia Terapii Uzależnienia i Współuzależnienia funkcjonujące w ramach SPZOZ „Centrum Psychiatrii”, Ośrodek Promocji Zdrowia Trzeźwości i Rozwoju Osobistego „AZTIRO” i inne - pełnią funkcję terapeutyczną wobec osób uzależnionych od alkoholu i ich rodzin, 

d)	Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, w tym:
•	świetlice środowiskowe oraz kluby młodzieżowe prowadzące profilaktyczną działalność informacyjną i edukacyjną oraz socjoterapeutyczną dla dzieci i młodzieży,
•	Centrum Pomocy dla Osób Uzależnionych i ich Rodzin zwiększa dostępność pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych i ich rodzin, 
•	Ośrodek Interwencji Kryzysowej udziela rodzinom, w których występują problemy alkoholowe pomocy psychologicznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą w rodzinie,
e)	Miejska Izba Wytrzeźwień i Ośrodek Pomocy dla Osób Uzależnionych od Alkoholu: zwiększa dostępność pomocy terapeutycznej dla osób uzależnionych od alkoholu 
oraz pomocy psychologicznej i prawnej dla członków rodzin osób uzależnionych, 

f)	Komenda Miejska Policji - pełni funkcję ochrony przed przemocą w rodzinie 
oraz egzekwuje zakaz spożywania alkoholu w miejscach publicznych,

g)	Sąd Rejonowy - Wydział V i VI  Rodzinny i Nieletnich, orzeka o obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego, 

h)	Straż Miejska -  kontroluje prawidłowość funkcjonowania placówek detalicznych 
i gastronomicznych handlujących alkoholem, egzekwuje zakaz spożywania alkoholu w miejscach publicznych oraz prowadzi działania z zakresu prewencji szkolnej,

i)	organizacje pozarządowe :
•	 kilkadziesiąt grup samopomocowych, w tym grupy Anonimowych Alkoholików, 
Al – Anon, 
•	2 Stowarzyszenia Trzeźwościowe,
•	Fundacja na Rzecz Edukacji, Profilaktyki i Terapii Uzależnień „DROGA”,
•	Fundacja dla Ludzi Potrzebujących Pomocy „GNIAZDO”,
•	Fundacja „ŚWIATŁO-ŻYCIE” Ośrodek Profilaktyczno-Szkoleniowy 
im. ks.Fr.Blachnickiego,
•	Ośrodek Interwencji Kryzysowej dla Rodzin z Problemem Alkoholowym 
przy Stowarzyszeniu „AD VITAM DIGNAM”,
•	Trzeźwościowe Stowarzyszenie Kulturalno-Turystyczne w Katowicach,
•	Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Młodzieży „Dom Aniołów Stróżów”,
•	Towarzystwo Rodzin i Przyjaciół Dzieci Uzależnionych „Powrót z U”,
•	 „Wspólnota Dobrego Pasterza”,
•	Polskie Towarzystwo Zapobiegania Narkomanii,
•	i inne, zajmujące się profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych 
oraz narkotykowych. 

II.	 Cele i zadania Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów  Alkoholowych (nazywanego dalej Programem).

Cele Programu :
-	promocja zdrowego, wolnego od środków uzależniających, stylu życia,
-	zmniejszanie rozmiaru aktualnie istniejących problemów alkoholowych,
-	zapobieganie powstawaniu nowych, niekorzystnych problemów społecznych wynikających z używania środków uzależniających, zwłaszcza przez dzieci 
i młodzież.

Zadania Programu :     
  
1.	Zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu i członków ich rodzin poprzez : 

a)	zwiększenie dostępności leczenia odwykowego poprzez finansowanie programów terapeutycznych dla mieszkańców Katowic, ze szczególnym uwzględnieniem specjalistycznych programów dla młodzieży oraz podopiecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej,

b)	prowadzenie działalności Ośrodka Pomocy dla Osób Uzależnionych od Alkoholu działającego w ramach Miejskiej Izby Wytrzeźwień, 

c)	prowadzenie działalności Centrum Pomocy dla Osób Uzależnionych i ich Rodzin  MOPS,

d)	organizowanie grup terapeutycznych oraz wspomaganie grup wsparcia dla osób uzależnionych oraz ich rodzin,

e)	dofinansowanie obozów terapeutycznych dla rodzin z problemem alkoholowym 
- w tym zwłaszcza dla dzieci i młodzieży,

f)	wspieranie działalności punktów informacyjno - konsultacyjnych z zakresu problemów alkoholowych oraz stowarzyszeń abstynenckich i trzeźwościowych.

2.	Udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrona przed przemocą 
w rodzinie:

a)	organizowanie interdyscyplinarnych zespołów interwencyjnych składających się 
z przedstawicieli różnych grup zawodowych stykających się z problemami przemocy domowej,

b)	prowadzenie Ośrodka Interwencji Kryzysowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej,

c)	wspieranie finansowe działalności placówek przeciwdziałania przemocy 
w rodzinie, prowadzonych przez organizacje pozarządowe ,

3.	Prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej 
w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii, w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych, a także działań na rzecz dożywiania dzieci uczestniczących 
w pozalekcyjnych programach opiekuńczo-wychowawczych i socjoterapeutycznych:

a)	prowadzenie świetlic środowiskowych dla dzieci i klubów profilaktycznych 
dla młodzieży oraz zlecanie ich prowadzenia organizacjom pozarządowym,

b)	realizacja środowiskowych programów profilaktycznych, prowadzonych na terenie szkół, wg następujących założeń merytorycznych :
•	prowadzone w formie zajęć pozalekcyjnych z wykorzystaniem różnych form oddziaływań o charakterze sportowym, kulturalnym, zajęć wyrównawczych, w połączeniu 
z oddziaływaniami o charakterze psychologiczno–pedagogicznym 
i edukacyjno- informacyjnymi z zakresu profilaktyki uzależnień,
•	adresowane w pierwszej kolejności do dzieci zaniedbanych wychowawczo i zmierzające do nawiązywania współpracy z rodzicami,
•	realizowane przez współpracujące ze sobą instytucje ( np. szkoły, terenowe punkty pomocy społecznej, uczniowskie kluby sportowe, MOSiR, organizacje pozarządowe, poradnie psychologiczno – pedagogiczne),
•	koordynowane przez osoby posiadające kwalifikacje dotyczące pracy psychoprofilaktycznej z dziećmi,

c)	prowadzenie środowiskowych programów profilaktycznych w formie pozalekcyjnych zajęć sportowych realizowanych poprzez uczniowskie kluby sportowe i uwzględniających następujące elementy:
•	włączanie w zajęcia sportowe dzieci znajdujących się w trudnej sytuacji np. materialnej, rodzinnej, wychowawczej,
•	podjęcie współpracy ze szkołami w realizacji zadań wynikających z programów wychowawczych i programów profilaktyki szkolnej,

d)	prowadzenie programów profilaktycznych dla dzieci, młodzieży i rodziców 
w zakresie używania substancji psychoaktywnych a zawłaszcza alkoholu,

e)	organizowanie dla nauczycieli konferencji lub szkoleń dotyczących profilaktyki używania substancji psychoaktywnych, a zwłaszcza alkoholu,

f)	wspieranie i prowadzenie działań promujących trzeźwość, w tym propagujących wiedzę na temat FAS (alkoholowego zespołu płodowego),

g)	zaopatrywanie w materiały szkoleniowe dotyczące problematyki używania substancji psychoaktywnych ( zwłaszcza alkoholu i narkotyków) oraz przemocy domowej różnych grup zawodowych, a także zakup lub druk plakatów, ulotek, informatorów o takiej tematyce dla mieszkańców Katowic,

h)	w razie potrzeby i możliwości przeprowadzenie badań monitorujących problemy alkoholowe i narkotykowe w Katowicach,

i)	wspieranie grup młodzieżowych liderów trzeźwości.

4.	Wspomaganie działalności instytucji, organizacji pozarządowych i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych:

a)	dotowanie zadań stanowiących realizację Programu,

b)	zlecanie wykonania zadań z zakresu Programu,

c)	w przypadku uzasadnionych potrzeb organizowanie szkoleń przedstawicieli różnych zawodów w zakresie problemów alkoholowych.

5.	Podejmowanie interwencji oraz występowanie przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego w związku z naruszaniem art. 131 i 15 ustawy 
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które zabraniają reklamy i promocji napojów alkoholowych oraz sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości, osobom do lat 18 oraz na kredyt lub pod zastaw.

6.	Przeciwdziałanie bezrobociu i wykluczeniu społecznemu poprzez Kluby Integracji Społecznej prowadzone przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej.

III. Zasady realizacji i finansowania Programu.

1.	Źródłem finansowania zadań wynikających z Miejskiego Programu Profilaktyki 
i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych są dochody z opłat za korzystanie 
z wydanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. 
Środki zaplanowane w budżecie Miasta na realizację Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2008 rok wynoszą 3.890.188,00 PLN, natomiast pozostałe środki finansowe uzyskane z ww. opłat przeznaczone są na realizację Miejskiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii 
na 2008 rok i wynoszą 1.909.812,00 PLN

2.  Struktura  finansowania Programu.

Dysponenci środków finansowych:

a)	Pełnomocnik Prezydenta ds. Rozwiązywania Problemów Uzależnień
-	środki finansowe  w wysokości 673.637,00 PLN na realizację zadań określonych 
w punktach Programu nr:		II.1 a, d, e, f, 
	II.2 c
II.3 a, c, d, e, f, g, h, i
II 4 a, b, c

b)	Wydział Zarządzania Kryzysowego
•	środki finansowe w wysokości 50.000,00 PLN na realizację zadania określonego 
w punktach Programu nr II.3 g

c)	Wydział Kultury i Sportu
•	środki finansowe w wysokości 350.000,00 PLN na realizację zadań określonych
 w punktach Programu nr: II.3 c
       II 4 a

d)	Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Katowicach
•	środki finansowe w wysokości 1.861.073,00 PLN na realizację zadań określonych 
w punktach Programu nr: II.1 c
  II.2 b
II.3 a
II.4 a, b
II.6

e)	Miejska Izba Wytrzeźwień i Ośrodek Pomocy dla Osób Uzależnionych od Alkoholu 
w Katowicach 
- środki finansowe w wysokości 520.478,00 PLN na realizację zadania określonego
  w punkcie Programu nr II.1 b

f)	Zespół Obsługi Jednostek Oświatowych i szkoły samodzielne: 
•	środki finansowe  w wysokości 435.000,00 PLN na realizację zadania określonego 
w punkcie Programu nr II.3 b

3.	Program zostanie podany do wiadomości publicznej i będzie podstawą do składania ofert na realizację zadań w nim zamieszczonych.
Reguły finansowania zadań wynikających z programu zawiera przewodnik 
pn. „Rekomendacje do realizowania i finansowania gminnych programów profilaktyki 
i rozwiązywania problemów alkoholowych”, opracowany przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

4.	Koordynację realizacji Programu prowadzi Prezydent Miasta Katowice poprzez Pełnomocnika Prezydenta ds. Rozwiązywania Problemów Uzależnień.

Przewodniczący
Rady Miasta Katowice

Jerzy Forajter